Log #11

Tarihe not.

Fiziksel ve mental sağlık bakımından, hayatımın en zor diyebileceğim dönemini neredeyse tamamen atlatmış bulunuyorum. 2024'ün sonlarından beri yavaşça fark ettiğim ancak çeşitli sebeplerde ve yanılgılar sonucu önlem almadığım mental sağlık durumum özellikle bu senenin ilk aylarında aşırı şiddetli bir şekilde kendini gösterdi. Zamanında kötüye gidişi fark ettiğim halde önlem almama sebebim tamamen yaşadığım sorunların yapısal ve fizyolojik değil de çevresel olduğuna olan inancımdı. Çevre değişince her şey çözülecekti. Lisans eğitimimi bitirdikten hemen sonra yeni bir hayata başlayacak ve bir anda sorunsuz bir durumda bulacaktım kendimi. Tabii ki öyle olmadı. Genel olarak depresyona meyili olan birisiyim, bunu sürekli belirtiyorum ve kendimi de tanıyorum. Evet ama bu son yaşadıklarım geçmişe kıyasla karşılaştırılamayacak derecede beterdi ve bu durumdan kurtulabilmek için tabiri caizse tüm tuşlara bastım. Aklınıza gelebilecek her şeyi denedim diyebilirim. Vitamin ve demir gibi takviyelerden tutun spora kadar. Terapiye başladım ama çok geçmeden bıraktım. Nefes egzersizleri denedim, bir sürü yeni hobi edindim, mental sağlığa yönelik ve psikolojiyle alakalı bir ton kitap okudum, diyetimi önemli ölçüde değiştirdim.

Hepsinden önemlisi, çevreme çokça rahatsızlık verdim. Özellikle yakın arkadaşlarım ve burada onursal bir bahse layık olan Tommaso, Alaettin, Efe ve Evren hocalar (son üçü Hacettepe'den). Tüm bu insanların sabrı olmasa, şu anda belki de üniversiteye devam etmiyor veya burada yazmak istemeyeceğim daha saçma bazı eylemlerde bulunmuş olurdum diye düşünüyorum. 2026'nın Haziran ayı gibi iyiye gittiğime dair izlenimlere kapılmıştım. Şu anda ise o dönemden neredeyse eser kalmadığı gibi fazlasıyla üretken bir dönem geçiriyorum. Yaratıcılığımın tavan yaptığı bir dönemdeyim ve filmler/oyunlar gibi basit aktivitelerden tekrardan keyif alabilmeye başladım. Örneğin Onur'la beraber birkaç yıllık bir aradan sonra Europa Universalis IV oynamaya başladık. Ben Rusya o Avusturya olarak oynuyor ve daha 1600'lü yıllarda dünya fethi yapmaya çok yakınız :)

Dün Jeokimya departmanı olarak küçük çaplı bir barbekü düzenledik ve genelde sosyalleşmekten katiyen keyif almayan biri olarak hiç bitmemesini diledim. Normal insanlar için bunlar genel geçer şeyler olabilir ama ben kendi adıma bunları bir başarım olarak görüyorum. Kimse kusura bakmasın.

Yakın zamanda ChatGPT ve Claude, yeni yapay zeka modellerini piyasaya sürdüler. Hayretler içerisindeyim. Şu aşamada hala yapay zekanın bir balon olduğunu düşünen gerizekalılar var mı? Artık bizim bakmamız ve değerlendirmemiz gereken konular kesinlikle bu modellerin çeşitli benchmark testlerinde ne kadar iyi performans gösterdikleri olmamalı. Çünkü birkaç yıldır zaten o eşiği geçtik. Artık herhangi bir konuda yapay zekanın bizden daha yetenekli olduğunu kabul etmek gerek. Birçok insan için bunu kabul etmek oldukça zor çünkü doğamız gereği egoist canlılarız ve buna ek olarak insanlar bu modellerin ne kadar zeki olduğunu anlayabilecek kadar zeki değil. Prof. Celal Şengör'ün sürekli örnek verdiği Einstein ve maymunlara bir atıfta bulunmak istiyorum. Maymun dolu bir ortama, Albert Einstein gidip ben izafiyet teorisini keşfettim diyip bunu anlatmaya başlarsa maymunların tepkisi ne olur? Bizim yapay zeka ile olan imtihanımızı da bu duruma benzer görüyorum. Çeşitli argümanlar var, örneğin OpenAI bir borç bataklığındaymış ve batmaya çok yakınmış vs vs. Şu anda yaşanmakta olan devrim, bir yapay zeka ve otomasyon devrimi mi yoksa OpenAI devrimi mi? Bir şirketin batması ve yükselmesi, bu modellerin önemini etkilemez. Atom bombası gibi artık geri dönülemez bir eşiği geçmiş bulunmaktayız. İnsanlık belki hazır veya değil, bu aşamaya geldik ve tartışmamız gereken şey yapay zekanın kullanımı üzerine değil de "nasıl" kullanılacağı üzerine olmalı. Burada tartıştığımız şey aslında matematik, olasılık ve istatistikten ibaret. LLM'ler zaten çok uzunca bir süredir vardı. Bu şirketler yalnızca bunu ticarileştirdiler. Tek farkı bu. Aslında bu alanla ilgili araştırmalar en az 50 yıl öncesine dayanıyor. Yani toplumun inkar ettiği şeyin aslında saf bilim olduğu gerçeğiyle yüzleşmemiz lazım. İşin ilginç kısmı da, yapay zekaya karşı en büyük mukavemetin toplumun güya "progressive", güya ilerici olan kısımlarından gelmesi. İçinde bulunduğumuz şu zaman sanki sanayi devriminin bire bir kopyası resmen. Çok ilginç. Büyük bir heyecanla gelişmeleri takip ediyorum. Tarihin sıkıcı olmayan bir dönemine denk gelmişiz anlaşılan.

Yapay zekayla ilgili olarak, bu son yayınlanan yeni modellerden özellikle Astra beni hayretler içerisinde bıraktı. Ben lisedeyken, kendimce küçük bir oyun geliştiriyordum. Game Maker Studio 2 ile aylarca uğraşmamın sonucunda yapabildiğim tek şey estetikten yoksun 2 boyutlu bir platformer benzeri bir oyundu. Şu anda 1 saatten kısa bir süre içerisinde Astra neredeyse triple AAA kalitede diyebileceğimiz bir oyunu yapabiliyor. Bu şu demek, eskiden milyon/milyar dolarlık şirketlerin onlarca farklı stüdyo ve binlerce farklı mühendis, tasarımcı, illustrator, çeşitli sanatçılar ve yazarlarla birlikte başardığı şeyi fazla motive ve yaratıcı tek bir kişi yalnız başına belki birkaç hafta uğraşarak yapabilecek. Yaşanan gelişmeleri ağzım açık takip ediyorum. Bu işin bir boyutu. Artık openai strateji olarak end-user optimizasyonlarına daha çok önem veriyor. Yapılması gereken şey bence tam da bu. Çeşitli yapay zeka modellerinin birbirlerine kıyaslanmasını aşırı saçma buluyorum çünkü A modeli B modelinden yalnızca %1.5 daha yüksek performans gösterse bile insan aklı için o fark zaten idrak edilemeyecek bir boyutta. Ancak end-user optimizasyonları doğrudan bizim günlük hayatta kullanmakta olduğumuz uygulamaları hedef aldığından, örneğin Blender veya Unreal Engine gibi, çok daha büyük bir etki faktörüne sahip. Buna ek olarak bilimsel araştırmalarda da artık çok açık ve net bir şekilde yapay zeka kendini göstermeye başladı. Eskiden bir girişim yapmak istediğinizde bir miktar sermaye ve belli bir insan gücüne ihtiyacınız vardı. Bugün ise yalnızca -en azından şimdilik- ucuz olan bir yaoay zeka aboneliği basit bir start-up yapmanıza ve harika fikirlerinizi hayata geçirmeye yeterli.